Overview

In de 17e eeuw legt de Europese wetenschap de basis voor het moderne rationele denken. In die jaren krijgt dankzij Newton en Descartes een mechanische visie op de werkelijkheid vorm: het universum als een groot uurwerk. De Verlichting bekrachtigt deze benadering. De menselijke geest wordt voorgesteld als het ultieme instrument voor begrip. Diderot stelt de Encyclopédie samen als een kaart van de volledige menselijke kennis. De wetenschap vertrouwt op scheiding en classificatie. Alles lijkt alleen begrijpelijk door materie en verschijnselen in steeds kleinere delen op te splitsen. De twintigste eeuw markeert echter een breuk. Met de kwantumfysica verliest het concept van het geïsoleerde 'object' zijn soliditeit. Werner Heisenberg formuleert in 1927 het onzekerheidsprincipe. Niels Bohr stelt dat de waarnemer en het waargenomene onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Deeltjes 'zijn' niet simpelweg op een bepaalde plaats: ze bestaan als waarschijnlijkheden, relaties, interactievelden. De werkelijkheid lijkt niet op een klok. Ze lijkt meer op een golf die alles doorkruist. Deze inzichten sluiten op verrassende wijze aan bij bepaalde filosofische tradities. In de Tao Te Ching, toegeschreven aan Laozi, is het universum geen verzameling van delen, maar een enkele stroom, een Tao. In het boeddhistische denken lost het idee van 'inter-zijn' de harde grenzen van het individu op. Ook in het Westen hebben filosofen als Spinoza of Whitehead een relationele visie gesuggereerd, waarin elke entiteit wordt gedefinieerd door haar relatie met het geheel. Het paradoxale is dat we nog steeds in een tijdperk leven dat geobsedeerd is door fragmentatie. De politiek is verdeeld in onverzoenlijke facties. Wetenschappelijke disciplines hebben moeite om met elka e te communiceren. De samenleving is opgedeeld in culturen en gesloten groepen. Zelfs de psychologie verdeelt de mens in afzonderlijke 'functies' en 'processen'. In deze context is het verenigende denken niet alleen een intellectuele curiositeit: het lijkt een provocatie. Het universum heroverwegen als een continu weefsel is misschien geen abstracte luxe, maar een culturele noodzaak. Zoals de natuurkundige David Bohm, een leerling van Einstein, schreef: ""Fragmentatie is het belangrijkste probleem van de mensheid"". Misschien is het tijd om niet alleen naar de radertjes te kijken, maar ook naar het mysterie van de beweging die ze bij elkaar houdt. Laten we ons eens voorstellen dat we de inzichten van de kwantumfysica en de unitaire filosofieën toepassen op het dagelijks leven. Het eerste effect zou een verandering in taalgebruik zijn. De woorden die we gebruiken zijn niet neutraal: ze bepalen wat we als echt beschouwen. Als we ""systeem"" zouden zeggen in plaats van ""object"", ""relatie"" in plaats van ""grens"", zou onze perceptie veranderen. In de natuurkunde heeft deze conceptuele revolutie al zeer krachtige instrumenten opgeleverd. De laser, de halfgeleider en de magnetische resonantie zouden niet mogelijk zijn zonder het idee dat materie een veld van onzichtbare interacties is. Op dezelfde manier brengt het netwerk van relaties tussen ecosystemen in de biologie het oude causale determinisme in crisis: de bij is niet alleen een 'insect', maar een vitaal knooppunt in het weefsel van de hele planeet. Op sociaal vlak kan denken in termen van onderlinge verbondenheid een strategie worden om mondiale crises aan te pakken. Klimaatverandering, pandemieën en voedselzekerheid zijn geen 'problemen van iemand': ze behoren tot één enkel planetair systeem. Zelfs in de psychologie kan een verenigende benadering sleutelbegrippen herdefiniëren. Carl Gustav Jung zag het individu als onderdeel van een collectief onbewuste. Meer recentelijk tonen sociale neurowetenschappen aan dat het menselijk brein 'geprogrammeerd' is voor empathische verbindingen. Het ik en de ander zijn geen afzonderlijke universums: ze delen een gemeenschappelijk emotioneel en cognitief terrein.

Full Product Details

9798276389370

Table of Contents

Reviews

Author Information

Tab Content 6

Countries Available